Alles wat je moet weten over het hergebruiken van voedselafval

Elk jaar wordt er in de EU meer dan 58 miljoen ton voedselafval geproduceerd. Huishoudens zijn verantwoordelijk voor meer dan 50 % van dit afval. (Eurostat, 2025) Maar voedselafval is niet het einde van de productieketen. Afhankelijk van de samenstelling kan voedselafval worden verwerkt tot waardevolle grondstoffen, zoals biogas, diervoeder, compost of andere producten.

WAT IS RECYCLING VAN VOEDSELAFVAL?

De recycling van voedselafval is het proces waarbij waarde wordt teruggewonnen uit voedsel dat niet langer bestemd is voor menselijke consumptie. In plaats van voedselafval naar stortplaatsen of verbrandingsinstallaties te sturen, kan het organische materiaal worden verwerkt en hergebruikt als grondstof.

Voedselafval kan afkomstig zijn van voedselproducenten, supermarkten, distributiecentra, restaurants, de landbouw en huishoudens. Afhankelijk van het soort afval kan het waardevol organisch materiaal bevatten, maar ook verpakkingsmateriaal of andere ongewenste materialen.

De eerste stap is daarom vaak het scheiden van de waardevolle organische fractie van de verontreinigingen. Technologieën zoals het verwijderen van verpakkingen, scheiding en ontwatering kunnen voedselafval klaarmaken voor verdere verwerking.

WANNEER WORDT VOEDSEL AFVAL?

Voedsel wordt afval wanneer het wordt weggegooid of bedoeld is om te worden weggegooid. Dit kan in verschillende stadia van de voedselketen gebeuren. Voorbeelden hiervan zijn:

• Producten waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken
• Beschadigde of afgekeurde voedingsmiddelen
• Productieresten
• Producten die niet aan de specificaties voldoen
• Door detailhandelaren geretourneerde voedingsmiddelen
• Onverkochte supermarktproducten

Belangrijk is dat voedselafval niet per se betekent dat het materiaal geen waarde heeft. Een product dat niet langer als humaan voedsel kan worden verkocht, kan nog steeds een waardevolle grondstof zijn voor anaërobe vergisting, diervoeder of compostering, afhankelijk van de wetgeving en de samenstelling. Voor bedrijven is het de uitdaging om voor elke afvalstroom de meest waardevolle en meest geschikte bestemming te vinden.

Wetgeving inzake voedselafval

De wetgeving inzake voedselafval verschilt per land en bepaalt hoe voedselafval mag worden ingezameld, vervoerd en verwerkt, en waarvoor het teruggewonnen materiaal mag worden gebruikt.
De Europese wetgeving richt zich steeds meer op afvalpreventie, gescheiden inzameling, recycling en terugwinning van grondstoffen. Er kunnen ook eisen gelden voor verpakkingen, dierlijke bijproducten, digestaat en het gebruik van verwerkt voedselafval als diervoeder.

Voor bedrijven die met voedselafval werken, betekent dit dat de voorkeursroute voor verwerking niet alleen afhangt van het materiaal zelf, maar ook van de lokale wetgeving en het beoogde eindgebruik. We hebben verschillende artikelen over wetgeving in verschillende delen van de wereld.

Voordat bedrijven investeren in een recyclingproces voor voedselafval, moeten ze daarom het volgende beoordelen:

• Welke wetgeving is van toepassing op de specifieke afvalstroom?
• Welke zuiverheidsgraad is vereist?
• Wordt de organische fractie gebruikt voor biogas, diervoeder of compost?
• Welke eisen gelden voor het eindproduct?

Voedselafval voor biogas

Bij anaërobe vergisting (AD) wordt organisch materiaal omgezet in biogas en digestaat. Dit maakt voedselafval tot een aantrekkelijke grondstof voor biogasinstallaties.

Verpakt voedselafval kan eerst worden uitgepakt om plastic en andere verontreinigingen te verwijderen. De teruggewonnen organische fractie kan vervolgens in een anaërobe vergister worden ingevoerd.

Het basisproces

Voedselafval → Uitpakken → Organische fractie → Anaërobe vergisting → Biogas + digestaat

De kwaliteit van de grondstof is belangrijk. Overmatige verontreiniging door verpakkingsmateriaal kan operationele problemen veroorzaken en de kwaliteit van het digestaat verminderen. Efficiënt uitpakken speelt daarom een belangrijke rol bij het voorbereiden van voedselafval voor anaërobe vergisting.

De uitpak- en scheidingstechnologieën van Smicon zijn ontworpen om waardevol organisch materiaal terug te winnen en tegelijkertijd een zuivere organische output van 99,9% te realiseren die geschikt is voor biogasproductie.

Voedselafval voor diervoeder

Sommige voedingsmiddelen die niet langer geschikt zijn voor menselijke consumptie, kunnen worden verwerkt tot diervoeder, mits ze voldoen aan de geldende wetgeving en kwaliteitseisen.

De voedselverwerkende industrie en de AGF-sector genereren waardevolle organische nevenstromen, zoals afgedankte groenten, fruit en aardappelen, overschotten, snijresten en schillen die nog veel voedingsstoffen bevatten. In plaats van deze materialen af te voeren, kunnen geschikte stromen worden gebruikt als substraat voor diervoeder of insectenkweek, bijvoorbeeld voor larven van de zwarte soldaatvlieg.

Afhankelijk van de eigenschappen van de stroom kan worden gekozen voor versnijden of vermoezen om de deeltjesgrootte te verkleinen en een meer homogene grondstof te verkrijgen die verpompbaar is en geschikt voor vertering door dieren.

Voedselafval voor compostering

Bij compostering wordt organisch materiaal omgezet in een stabiel, voedingsrijk materiaal dat weer aan de bodem kan worden teruggegeven. Voedselafval kan geschikt zijn voor compostering wanneer het voldoet aan de eisen van het betreffende composteringsproces en de geldende wetgeving.